ثبات سطح فساد
پس از سپری نمودن 2 سال طاقت فرسا بر اثر شیوع ویروس کرونا، مبتنی بر شاخص ادراک فساد (CPI) شاهد این موضوع هستیم که سطح فساد در سرتاسر جهان دارای تغییر حایز اهمیتی نبوده است. علیرغم تعهدات انجام پذیرفته بر روی کاغذ، 131 کشور هیچ پیشرفت چشمگیری را در مبارزه با فساد طی دهه گذشته دارا نبوده و امسال 27 کشور در پایینترین نقطه تاریخی خود از منظر شاخص ادراک فساد قرار دارند. در همین بازه زمانی شاهد افزایش حملات به مفاهیم حقوق بشر و دموکراسی در سرتاسر جهان میباشیم. این همزمانی اتفاقی نیست. فساد امکان سوء استفاده از حقوق بشر و گرفتار شدن در یک چرخه باطل فزاینده را فراهم مینماید. با تضعیف حقوق و آزادیهای بشری، سطح دموکراسی پایین آمده و حکومتهای استبدادی و خود مختار جای آن را میگیرند. این فرآیند به نوبه خود منجر به افزایش سطح فساد خواهد گردید.
نمونه های فساد و تضعیف حقوق بشر
در سال گذشته شاهد مثالهای آزار دهندهای در ارتباط با این موضوع در طیف سیعی از کشتن فعالان حقوق بشر، بستن رسانهها تا افزایش جاسوسی حکومتها و سیاستمداران مانند پروژه پگاسوس بودیم. در این دوره شاهد تضعیف ساختارهای نظارت و ایجاد تعادل بودیم. آنهم نه تنها در کشورهایی که دارای فساد نظام مند و نهادهای ضعیف بودند. بلکه حتی در میان کشورهایی که نهاد دموکراسی در آنها مستقر شده است. این در حالی است که احترام به حقوق شهروندان یکی از عناصر اساسی برای کنترل فساد میباشد. زیرا شهروندان توانمند دارای شرایط مورد نیاز جهت به چالش کشاندن ظلم و بی عدالتی خواهند بود.
پیامدهای شیوع ویروس کرونا بر فساد ادراک شده
در سال گذشته شیوع جهانی ویروس کرونا در بسیاری از کشورها به عنوان عذر و بهانه حکومتها برای سرکوب و کنار گذاشتن ساختارهای کنترل و نظارت مورد استفاده قرار گرفت. علیرغم فشار فزاینده جهانی جهت پایان سوء استفاده از بنگاههای پوستهای، بسیاری از کشورهای دارای امتیاز بالا که دارای بخش عمومی نسبتاً پاکی هستند در حال استمرار فساد در قالب فراملی میباشند.
پیشنهادات جهت اقدام
تمام موارد فوق سبب گردیده تا امروز ما نیازمند مبارزه سریع با فساد با هدف جلوگیری از سوء استفاده از حقوق بشر و کاهش سطح دموکراسی در سطح جهان باشیم. اگرچه فساد چالشی چند وجهی بوده، اما آگاهی کافی جهت حل آن وجود دارد. برای پایان این چرخه باطل فساد، تضعیف حقوق بشر و کاهش سطح دموکراسی، مردم باید از حکومتها بخواهند تا اقدامات ذیل را انجام دهند:
- تدوین و تصویب قوانین مورد نیاز جهت پاسخگو نمودن افراد در هرم قدرت
- بازآفرینی و تقویت نهادهای کنترل و نظارت بر قدرت
- مبارزه با فساد فرا ملی
- تدوین و تصویب قوانین مورد نیاز جهت دسترسی به اطلاعات مخارج حکومت
لینک دانلود گزارش ادراک فساد 2021:
https://images.transparencycdn.org/images/CPI2021_Report_EN-web.pdf
شهریار محمودزاده
